"Tối giản" khi về già
"Tối giản" khi về già
Có lần, ngồi nhìn mấy bức tranh của Donald Judd. Mấy cái khối vuông xếp ngay hàng thẳng lối, màu sắc lạnh tanh, phẳng lỳ. Người ta gọi đó là Tối Giản. Có người trầm trồ, gật gù như đang ngộ ra một thứ chân lý gì đó. Nhất là người già!
Thường thì ai cũng hiểu sống "tối giản" khi về già là sống chậm lại, thu nhỏ lại cả mặt vật chất lẫn tinh thần và mặc kệ đời. Quên hết đi. Đừng suy nghĩ gì nữa.
Cũng đúng.
Nhưng, tối giản lúc tuổi già không phải là cắt bỏ cho trống rỗng, cuộc đời như chấm hết, cuộc tình coi như xong, mà là giữ lại đúng cái cần giữ, và buông đi cái mình từng tưởng nó là quan trọng. Mật thiết.
Như một cuộc giải tỏa cho tử tế vậy.
Một người biết giải tỏa đúng nghĩa, là người biết ngồi xuống, thở đều, thả lỏng, và nhẹ nhàng tiễn những thứ không cần thiết rời khỏi mình. Không cần căng thẳng, không cần ép uổng. Đó là một hành động tối giản — loại bỏ rác rưởi để giữ cho cơ thể mình thông thoáng.
Hội hoạ tối giản cũng vậy.
Khi Sol LeWitt vẽ những đường kẻ thẳng tắp, ông đâu có nghĩ mình đang “làm nghệ thuật đỉnh cao” hay điều gì ghê gớm. Ông chỉ đang dọn dẹp những ồn ào, những chi chít loạn xạ của cảm xúc dư thừa, để chừa lại một khoảng không cho con người được… thở.
Có ông bạn già giang hồ, còn bảo:
“Muốn hiểu tối giản thì về nhà, ngồi lên bồn cầu, tắt điện thoại, tắt hết mạng xã hội, đừng nghĩ ngợi gì, chỉ lo đi ị cho thật tử tế. Khi bước ra, nhẹ người, nhẹ lòng, lúc đó mới biết tối giản là gì.”
Mình cười ngất. Nhưng ông bạn nói cũng có lý... Mình vừa có một cuộc giải tỏa tối giản, thấy mình cũng là một tác phẩm nghệ thuật !
"Tối giản" ở tuổi già không dành cho những ai còn muốn giải thích dài dòng về cuộc đời mình khi đã về chiều. Chỉ là đóng kịch!
Cũng không dành cho những ai còn vội vàng thể hiện đua chen ngôi thứ. Rất buồn cười.
Bạn thấy đó, tối giản đôi khi không cần triết lý gì cao siêu. Chỉ cần một lần ngồi xuống, thả lỏng, nhìn thẳng vào những điều mình từng tưởng là quan trọng, để biết buông bỏ cho nhẹ lòng.
Uống tách cà phê sáng nay, mình nghĩ, sống tối giản khi về già, chẳng qua cũng chỉ là… sống tử tế với chính mình, từ bát cơm cho đến bãi c... Và cảm thấy thanh thản, không sân hận. Chỉ còn tối thiểu niềm vui sống ở đời và tình bằng hữu.
Vậy thôi!
SG 6/8/26
PN Tối Giản 1
